مبانی هوش مصنوعی
Fundamentals of Artificial Intelligence
| مقطع: کارشناسی | گرایش: – |
| نوع درس: نظری | تعداد واحد: ۳ |
| پیشنیاز: برنامهسازی کامپیوتر، آمار و احتمال مهندسی | همنیاز: – |
هدف کلی
هدف این درس آشنا نمودن دانشجویان رشتههای فنی و مهندسی با مفاهیم پایه و اصول روشهای تحلیل دادهها و روشهای هوشمند حل مسائل مهندسی با استفاده از رویکردهای پایه هوش مصنوعی، منطق فازی، فرآیندهای تکاملی، و شبکههای عصبی مصنوعی میباشد. در تحقق این هدف، دانشجویان با ابزارهای نرمافزاری لازم برای استفاده از این روشها آشنا میشوند.
سرفصلها
- مقدمهای بر هوش مصنوعی و هوش محاسباتی، چه چیزی هوش مصنوعی نیست؟
- عاملهای هوشمند، الگوریتمهای جستجو
- معرفی مفاهیم پایه یادگیری ماشین: ویژگیها، بهینهسازی، رگرسیون، مسائل ارضای محدودیت، تابع هدف، تابع هزینه، تابع ضرر، نزول در راستای گرادیان
- آشنایی با مفاهیم دستهبندی و خوشهبندی، یادگیری باناظر، بیناظر و تقویتی
- آمادهسازی مجموعه داده، دادههای نامتوازن، پرت، تحلیل مولفه اصلی (PCA)، بیشبرازش، زیربرازش
- شاخصهای ارزیابی و انتخاب مدل، پارامترها و ابرپارامتر
- درخت تصمیم، k میانگین (k-means) و k نزدیکترین همسایه (KNN)
- شبکه عصبی مصنوعی: معرفی نورون بیولوژیک، نورونهای مصنوعی، تابع فعالیت، یادگیری، پرسپترون، پرسپترون چندلایه، آشنایی با شبکههای عمیق، شبکه عمیق پیچشی و همگشتی
- روشهای فازی: مبانی نظری مجموعههای فازی، توابع تعلق، استنتاج در منطق فازی، قوانین فازی، سیستمهای مبتنی بر دانش فازی، کنترل فازی
- روشهای تکاملی: الگوریتم ژنتیک، بازنمایی، بازترکیبی، جهش و انتخاب، بهینهسازی گروه ذرات، بهینه عمومی، بهینه محلی، وزن اینرسی
- کاربردهای هوش مصنوعی: چند مثال پرکاربرد شامل پیشبینی بار، تحلیل خطا و ناهنجاری، پردازش زبان طبیعی، پردازش تصویر و مثالهای دیگر متناسب با رشته دانشجویان
انتظار میرود در ارائه بخش آخر درس، متناسب با رشته دانشجویان مثالهای مرتبط انتخاب و ارائه شود. در ضمن مثالهای این بخش عمدتا با استفاده از نوتبوکهای موجود در jupyter. org قابل انجام بوده و نیازی به برنامهنویسی از صفر نخواهند داشت.
ارزیابی پیشنهادی
- تمرینها و پروژه: ۳۰ درصد نمره
- آزمونهای میانترم و پایانی: ۷۰ درصد نمره
منابع پیشنهادی
- E. Hossain. Machine Learning Crash Course for Engineers. Springer, 2024.
- R. Kruse, S. Mostaghim, C. Borgelt, C. Braune, and M. Steinbrecher. Computational Intelligence: A Methodological Introduction. 3rd edition, Springer, 2022.
- A. Géron. Hands-On Machine Learning with Scikit-Learn, Keras, and TensorFlow: Concepts, Tools, and Techniques to Build Intelligent Systems. 3rd Edition, O'Reilly Media, 2022.
- A. Lindholm, N. Wahlström, F. Lindsten, and T. B. Schön. Machine Learning: A First Course for Engineers and Scientists. Cambridge University Press, 2022.